اقتصاد و سیاست گذاری مالی

اقتصاد و سیاست گذاری مالی

آزمون علیت دومیترسکو و هورلین میان شیوه‌های ارائه تسهیلات در قالب عقود اسلامی و سپرده‌های مدت‌دار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه اقتصاد و بانکداری اسلامی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
چکیده
بخشی قابل‌توجهی از نقدینگی جامعه در دست افرادی است که تمایل و توانایی استفاده صحیح و کارآمد از آن را ندارند. از طرف دیگر افرادی وجود دارند که در عین داشتن علم و تجربه و علاقه به‌کار و فعالیت‌های اقتصادی سرمایه لازم را در اختیار دارند. تحت چنین شرایطی وجود موسساتی که بتوانند این دو گروه افراد را بهم پیوند داده و منابع مالی اضافی در جامعه را به سرمایه‌های مولد تبدیل کنند، ضروری است. مقاله حاضر به تبیین آزمون علیت دومیترسکو و هورلین میان شیوه‌های ارائه تسهیلات در قالب عقود اسلامی و سپرده‌های مدت‌دار در بانک‌های غیردولتی، تجاری و تخصصی طی سال‌های 1385-1402 می‌پردازد. مطابق نتایج؛ وجود علیت از سمت متغیر سپرده‌ مدت‌دار به سمت متغیرهای تسهیلات در قالب عقود اسلامی شامل تسهیلات اقساطی، قرض‌الحسنه، سلف، جعاله، اجاره به شرط تملیک، مشارکت حقوقی و سرمایه‌گذاری مستقیم پذیرش شد و علیت دو طرفه مابین سپرده مدت‌دار با تسهیلات مضاربه و مشارکت مدنی تائید شد. مضاربه و مشارکت مدنی برای فعالیت‌های اقتصادی و بازرگانی است و وارد سپرده دیداری و مدت‌دار می‌شود. پس وجود علیت دوطرفه قابل توجیه می‌باشد. از طرفی اساس کار نظام بانکی تبدیل سپرده به تسهیلات است و سپرده پشتوانه مالی بانک محسوب می‌شود. پس رابطه تسهیلات به سپرده چندان اهمیت نداشته، چرا که ممکن است یک تسهیلات به‌صورت میانی به یک نوع سپرده تبدیل شود، سپس به یک نوع سپرده دیگر، لذا الزاماَ نباید تسهیلات به سپرده خاصی تبدیل شود. همچنین باتوجه به نتایج آزمون علیت گرنجری دومیترسکو و هورلین (٢٠١٢) که منجر به تائید رابطه علیت از سمت سپرده به تسهیلات در اکثر عقود اسلامی گردید، می‌توان نظریه برون‌زایی پول در اقتصاد ایران را پذیرفت.

چکیده تصویری

آزمون علیت دومیترسکو و هورلین میان شیوه‌های ارائه تسهیلات در قالب عقود اسلامی و سپرده‌های مدت‌دار
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Dumitrescu–Hurlin Panel Causality Test Between Financing Methods Based on Islamic Contracts and Time Deposits

نویسندگان English

Mohammad Nasr Esfahani
Taha Sepehri
Mehdi Ghaemi Asl
Department of Economics and Islamic Banking, Faculty of Economics, Kharazmi University, Tehran, Iran.
چکیده English

A significant portion of society’s liquidity is held by individuals who lack the desire and ability to use it efficiently, while there are others who possess the knowledge, experience, and interest in economic activities but lack sufficient capital. Under such conditions, institutions that can link these two groups and transform excess financial resources into productive capital are essential. This study examines the causal relationship between term deposits and financing methods based on Islamic contracts in non-governmental, commercial, and specialized banks over the period 2006–2023 using the Dumitrescu–Hurlin panel causality test. The results indicate a one-way causality from term deposits to most Islamic financing contracts, including installment facilities, Qarz al-Hasanah, Salaf, Jaaleh, lease-to-own, legal partnership, and direct investment, while bidirectional causality is confirmed between term deposits and Mudarabah and civil partnership. Mudarabah and civil partnership involve economic and commercial activities and are included in both sight and term deposits, justifying the observed bidirectional causality. Moreover, as the banking system primarily operates by converting deposits into financing, and deposits serve as the financial backbone of banks, the reverse relationship from financing to deposits is less critical, since financing may be converted into different types of deposits over time. Overall, the findings, consistent with Dumitrescu and Hurlin’s (2012) Granger causality results, support the exogeneity of money in the Iranian economy.

کلیدواژه‌ها English

Islamic Contract-based Financing
Term Deposits
Iranian Banks
Dumitrescu &‌‌‌‌‌ Hurlin Causality Test